Ειδική μεικτή συνεδρίαση δια ζώσης στην αίθουσα συνεδριάσεων και ταυτόχρονα με τηλεδιάσκεψη, με το παρακάτω μοναδικό θέμα στην ημερήσια διάταξη:

Έγκριση ισολογισμού αποτελεσμάτων χρήσεως 2023, του πίνακα διαθέσεως αποτελεσμάτων και των προσαρτήσεων Δήμου Κω. 

Στη συνεδρίαση δεν παραβρέθηκε η δημοτική παράταξη «Δύναμη Αλλαγής» ενώ η  «Λαική Συσπείρωση» με επικεφαλής την Κική Μακρή ήταν δικαιολογημένα απούσα. 

Σταύρος Κώτσης - Εξωτερικος  Συνεργάτης

«Το πλαίσιο της σύνταξης και του ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων για τη χρήση του έτους 2023, αποτυπώνονται οι ακόλουθες βασικές μεταβολές σε σχέση με το έτος 2022: Πάγιο Ενεργητικό & Επενδύσεις
Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, σημειώθηκε σημαντική επενδυτική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, καταγράφεται αύξηση στην αξία των περιουσιακών στοιχείων του Πάγιου Ενεργητικού και ειδικότερα στους λογαριασμούς «Οδοί και Οδοστρώματα»«Λοιπές Μόνιμες Εγκαταστάσεις» «Μηχανήματα και Λοιπός Τεχνολογικός Εξοπλισμός».

Κυκλοφορούν Ενεργητικό & Διαθέσιμα. Παράλληλα, εμφανίζονται οι αναλογούσες απεικονίσεις που αφορούν τις απαιτήσεις του φορέα από πωλήσεις αγαθών και παροχή υπηρεσιών, καθώς και η τελική διαμόρφωση των χρηματικών διαθεσίμων και του ταμείου. 
Όσον αφορά τα κεφάλαια του φορέα, δεν παρουσιάζεται καμία απολύτως μεταβολή. Αντίθετα, η ανωτέρω επενδυτική δραστηριότητα χρηματοδοτήθηκε από εξωτερικούς πόρους, γεγονός που αποδεικνύεται από την καταγραφόμενη αύξηση των επιχορηγήσεων επενδύσεων κατά τη μετάβαση από το 2022 στο 2023, το ύψος της οποίας ανέρχεται προσεγγιστικά σε 600.000 ευρώ.

Εισήγηση: Αντιδήμαρχος, Κασσιώτη Γεωργία

«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Συζητάμε σήμερα τον ισολογισμό του οικονομικού έτους 2023. Πριν από οτιδήποτε άλλο, θέλω να ευχαριστήσω τη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών, όλες τις υπηρεσίες του Δήμου που συνεργάστηκαν για τη συγκέντρωση των απαραίτητων στοιχείων, καθώς και τον κ. Στέλιο Καραγιλάνη και τους συνεργάτες του για την άριστη συνεργασία τους με τις υπηρεσίες του Δήμου και τη συμβολή τους στην κατάρτιση και παρουσίαση του ισολογισμού.

Η διαδικασία αυτή δεν είναι καθόλου απλή. Απαιτεί συστηματική εργασία, παράλληλα με τις αυξημένες καθημερινές υποχρεώσεις των υπηρεσιών και τις απαιτήσεις που θέτει η νομοθεσία. Ο ισολογισμός δεν αποτελεί απλώς μια λογιστική καταγραφή εσόδων και εξόδων. Αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση του Δήμου, καθώς και τις πολιτικές επιλογές που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης περιόδου.

Και για να αξιολογήσουμε σωστά τα οικονομικά στοιχεία του 2023, οφείλουμε να λάβουμε υπόψη τις συνθήκες μέσα στις οποίες λειτούργησε ο Δήμος μας. Το 2023 ήταν μία ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά για την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι Δήμοι κλήθηκαν και καλούνται να λειτουργήσουν με μειωμένους πόρους, αυξημένο ενεργειακό κόστος, σημαντικές ανατιμήσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες, πρόσθετες υποχρεώσεις που μεταφέρθηκαν από το κεντρικό κράτος και σοβαρά προβλήματα υποστελέχωσης. Στην Κω οι προκλήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες.

Ο τουρισμός έχει αυξηθεί σημαντικά, ο μόνιμος πληθυσμός μεγαλώνει και οι ανάγκες των πολιτών πολλαπλασιάζονται. Την ίδια στιγμή οι δημοτικές υπηρεσίες λειτουργούν με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, καταβάλλοντας καθημερινά μια μεγάλη προσπάθεια για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εποχής.

Παρά τις δυσκολίες αυτές, ο ισολογισμός του 2023 αποτυπώνει μια οικονομικά υγιή εικόνα για τον Δήμο Κω. Τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονται περίπου στα 22 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο Δήμος διαθέτει οικονομική σταθερότητα και αντοχές.

Οι υποχρεώσεις προς προμηθευτές παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, περίπου στο 1 εκατομμύριο ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι οι υπηρεσίες εκκαθαρίζουν και πληρώνουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους. Οι υποχρεώσεις από φόρους αφορούν κυρίως τον φόρο εισοδήματος, ο οποίος λογιστικά εγγράφεται έως 31/12/2023 αλλά καταβάλλεται στην επόμενη χρήση.

Δεν υπάρχουν οφειλές προς ασφαλιστικούς οργανισμούς, ενώ ο Δήμος δεν έχει δανειακές υποχρεώσεις, πέραν του χρηματοδοτούμενου δανείου του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» το οποίο συνδέεται με αναπτυξιακά έργα που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα.

Αυτό δίνει στον Δήμο μεγαλύτερη ευελιξία και ασφάλεια για το μέλλον. Αυτή η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστούμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί Δήμοι της χώρας, οι οποίοι αγωνίζονται να καλύψουν ακόμη και βασικές λειτουργικές τους ανάγκες με τη λήψη δανείων.

Το 2023 τα έσοδα παρουσιάζουν αύξηση περίπου δύο εκατομμυρίων ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέξαμε να αξιοποιήσουμε αυτή τη δυνατότητα. Επιλέξαμε να διατηρήσουμε τη μείωση κατά 50% στα τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού για όλες τις κατοικίες και τη μείωση κατά 20% για όλες τις επιχειρήσεις.

Ήμασταν από τους λίγους δήμους σε ολόκληρη την Ελλάδα που προχωρήσαμε σε τέτοιες γενναίες μειώσεις, προκειμένου να στηρίξουμε τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις που δοκιμάζονταν από την ακρίβεια, τον πληθωρισμό και τις επιπτώσεις της πανδημίας.

Με αυτή την επιλογή επιστρέψαμε μέρος των δυνατοτήτων του Δήμου στην κοινωνία. Παράλληλα, συνεχίσαμε να στηρίζουμε κοινωνικές ομάδες και δημιουργήσαμε νέα κατηγορία ελάφρυνσης για τις τρίτεκνες οικογένειες με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.

Οι επιλογές αυτές είχαν σημαντικό κόστος για τα οικονομικά του Δήμου. Οι απώλειες εσόδων από τις μειώσεις και τις απαλλαγές στα δημοτικά τέλη υπολογίζονται περίπου στα 2,5 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε σχέση με τα έσοδα που θα μπορούσαν να εισπραχθούν εάν τα τέλη παρέμεναν στα προηγούμενα επίπεδα.

Όμως ήταν μια συνειδητή πολιτική απόφαση, να στηρίξουμε τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την τοπική οικονομία σε μια περίοδο που η ακρίβεια και η ενεργειακή κρίση επιβάρυναν την καθημερινότητα όλων. Για εμάς, η οικονομική σταθερότητα δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Αποκτά αξία όταν μετατρέπεται σε στήριξη της κοινωνίας και σε καλύτερες υπηρεσίες προς τους πολίτες.

Από την άλλη πλευρά, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι ένα σημαντικό μέρος των δαπανών προέρχεται από παράγοντες που δεν ελέγχονται από τους ίδιους τους Δήμους. Η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, η γενικότερη ακρίβεια, οι αυξήσεις στις τιμές των υλικών και των υπηρεσιών, οι επιβαρύνσεις από τον ΦΟΔΣΑ και κυρίως η επιβολή του τέλους ταφής έχουν δημιουργήσει μια νέα οικονομική πραγματικότητα για όλους τους δήμους της χώρας.

Το τέλος ταφής, όπως έχουμε επισημάνει πολλές φορές, αποτελεί μία ιδιαίτερα άδικη επιβάρυνση για τους Δήμους και κατ' επέκταση για τους δημότες, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν για προβλήματα και καθυστερήσεις που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι αλλά οι διαχρονικές καθυστερήσεις του κράτους στον σχεδιασμό της διαχείρισης απορριμμάτων.

Ταυτόχρονα, η συνεχής απώλεια προσωπικού λόγω συνταξιοδότησης —15 εργαζόμενοι αποχώρησαν το 2023— και η μη αναπλήρωσή τους αποδυναμώνουν σταδιακά τις δημοτικές υπηρεσίες. Η μείωση του μόνιμου προσωπικού σε ένα τουριστικό δήμο, όπως ο Δήμος Κω, με τις ανάγκες να αυξάνονται συνεχώς, δυσκολεύει τον προγραμματισμό και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών μας.

Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση με ανθρώπινο δυναμικό και πόρους, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Για το 2023 οι δαπάνες που αφορούσαν αποκλειστικά την παροχή ανταποδοτικών υπηρεσιών καθαριότητας ανήλθαν σε περίπου 7,9 εκατομμύρια ευρώ.

Παρά τις δυσκολίες αυτές, ο Δήμος Κω συνεχίζει να επενδύει στο μέλλον του τόπου μας. Μέσα στο 2023 πραγματοποιήθηκαν επενδύσεις ύψους περίπου 4,37 εκατομμυρίων ευρώ σε έργα και παρεμβάσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και δημιουργούν προοπτικές για τα επόμενα χρόνια.

Ενδεικτικά αναφέρω τις συντηρήσεις σχολικών κτιρίων, τις ασφαλτοστρώσεις οδών στη Δημοτική Ενότητα Δικαίου και στην περιοχή Λινοποτίου μέσω χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, καθώς και την προσαρμογή των λειτουργούντων Δημοτικών Βρεφονηπιακών Σταθμών στις απαιτήσεις του νέου θεσμικού πλαισίου, μεταξύ άλλων. Κλείνοντας, θεωρώ ότι ο ισολογισμός του 2023 αποτυπώνει τρία βασικά συμπεράσματα.

Πρώτον, ότι ο Δήμος Κω παραμένει οικονομικά σταθερός και αξιόπιστος. Δεύτερον, ότι παρά τις δυσμενείς συνθήκες συνεχίζει να στηρίζει έμπρακτα την κοινωνία με πολιτικές ανακούφισης των πολιτών και των οικογενειών.
Και τρίτον, ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ουσιαστική στήριξη από την Πολιτεία, με περισσότερους πόρους και προσωπικό, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στον κρίσιμο ρόλο που επιτελεί. Γιατί ένας ισχυρός Δήμος δεν μετριέται μόνο από τα οικονομικά του μεγέθη. Μετριέται από τη δυνατότητά του να βρίσκεται δίπλα στον πολίτη, να στηρίζει την κοινωνική συνοχή και να δίνει λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων.

Για όλους αυτούς τους λόγους, σας καλώ να υπερψηφίσουμε τον ισολογισμό του οικονομικού έτους 2023.

Ανδριάνα Μαρκοπούλου - Ορκωτός

Παρατηρήσεις επί του Ισολογισμού του Δήμου: «Δεν μας δόθηκε η απαραίτητη τεκμηρίωση για τα κονδύλια του Ισολογισμού, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σε περιορισμό του εύρους του ελέγχου μας και στην έκφραση επιφύλαξης. 

Μη παροχή ανάλυσης Επενδύσεων: Δεν έχουμε λάβει την αναλυτική κατάσταση (ανάλυση) για το κονδύλι των επενδύσεων. Για τον λόγο αυτό, αδυνατούμε να επαληθεύσουμε το υπόλοιπό τους και εκφράζουμε επιφύλαξη. Εκκρεμείς Δικαστικές Αξιώσεις: Σύμφωνα με ενημέρωση της Νομικής Υπηρεσίας, εκκρεμούν αγωγές τρίτων κατά του Δήμου με αξιώσεις ύψους 5.000.000 ευρώ.

Επί του παρόντος, δεν ήταν δυνατή η πρόβλεψη της έκβασης των υποθέσεων αυτών και η εκτίμηση της τυχόν επίπτωσής τους στις οικονομικές καταστάσεις.Ανέλεγκτες Φορολογικές Χρήσεις (2020–2023): Οι φορολογικές υποχρεώσεις του Δήμου για τις χρήσεις από το έτος 2020 έως και το 2023 δεν έχουν εξεταστεί (ελεγχθεί) από τις φορολογικές αρχές.

Σημειώνεται, ωστόσο, ότι έγιναν σημαντικές προσπάθειες από την πλευρά του Δήμου, οι οποίες βελτίωσαν την οικονομική και οργανωτική του εικόνα».

Βησσαρίτη Άννα  - Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Οικονομικής Διεύθυνσης Δήμου Κω

«Η ολοκλήρωση του Ισολογισμού του Δήμου μας αποτελεί ένα καθοριστικό βήμα για την οικονομική εξυγίανση, τη διαφάνεια και τη θωράκιση της περιουσίας του. Είναι γεγονός ότι η διαδικασία ολοκληρώθηκε με καθυστέρηση τριών ετών. Η καθυστέρηση αυτή δεν οφείλεται σε αμέλεια, αλλά στη συσσώρευση σοβαρών εκκρεμοτήτων από το παρελθόν, σε συνδυασμό με την πάγια και έντονη έλλειψη εξειδικευμένου στελεχιακού δυναμικού στην οικονομική μας υπηρεσία.

Παρά τις αντικειμενικές αυτές δυσκολίες, τα στελέχη του Δήμου μας εργάστηκαν εντατικά και συνεργάστηκαν υποδειγματικά με την εξειδικευμένη εταιρεία του κ. Καραγιλάνη, καταφέρνοντας να φέρουν σε πέρας ένα ιδιαίτερα σύνθετο έργο. Θέλουμε να υπογραμμίσουμε ότι, παρά τη χρονική υστέρηση, ο ισολογισμός αυτός δεν χάνει καθόλου την αξία του.

Αντίθετα, αποτελεί ένα κορυφαίο, πολύτιμο και απολύτως απαραίτητο εργαλείο για τη διοίκηση του Δήμου. Μέσω αυτού: 

Αποτυπώνονται με ακρίβεια όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τα ταμειακά διαθέσιμα του Δήμου. 

Διασφαλίζεται η ορθότητα των οικονομικών δεδομένων.

Τίθενται οι βάσεις για έναν ασφαλή, ορθολογικό και αποτελεσματικό στρατηγικό σχεδιασμό για το μέλλον.

Αξιολογούνται αντικειμενικά όλα τα οικονομικά μεγέθη του οργανισμού».