«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Συζητάμε σήμερα τον ισολογισμό του οικονομικού έτους 2023. Πριν από οτιδήποτε άλλο, θέλω να ευχαριστήσω τη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών, όλες τις υπηρεσίες του Δήμου που συνεργάστηκαν για τη συγκέντρωση των απαραίτητων στοιχείων, καθώς και τον κ. Στέλιο Καραγιλάνη και τους συνεργάτες του για την άριστη συνεργασία τους με τις υπηρεσίες του Δήμου και τη συμβολή τους στην κατάρτιση και παρουσίαση του ισολογισμού.

Η διαδικασία αυτή δεν είναι καθόλου απλή. Απαιτεί συστηματική εργασία, παράλληλα με τις αυξημένες καθημερινές υποχρεώσεις των υπηρεσιών και τις απαιτήσεις που θέτει η νομοθεσία. Ο ισολογισμός δεν αποτελεί απλώς μια λογιστική καταγραφή εσόδων και εξόδων. Αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση του Δήμου, καθώς και τις πολιτικές επιλογές που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης περιόδου.

Και για να αξιολογήσουμε σωστά τα οικονομικά στοιχεία του 2023, οφείλουμε να λάβουμε υπόψη τις συνθήκες μέσα στις οποίες λειτούργησε ο Δήμος μας. Το 2023 ήταν μία ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά για την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι Δήμοι κλήθηκαν και καλούνται να λειτουργήσουν με μειωμένους πόρους, αυξημένο ενεργειακό κόστος, σημαντικές ανατιμήσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες, πρόσθετες υποχρεώσεις που μεταφέρθηκαν από το κεντρικό κράτος και σοβαρά προβλήματα υποστελέχωσης. Στην Κω οι προκλήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες.

Ο τουρισμός έχει αυξηθεί σημαντικά, ο μόνιμος πληθυσμός μεγαλώνει και οι ανάγκες των πολιτών πολλαπλασιάζονται. Την ίδια στιγμή οι δημοτικές υπηρεσίες λειτουργούν με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, καταβάλλοντας καθημερινά μια μεγάλη προσπάθεια για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εποχής.

Παρά τις δυσκολίες αυτές, ο ισολογισμός του 2023 αποτυπώνει μια οικονομικά υγιή εικόνα για τον Δήμο Κω. Τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονται περίπου στα 22 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο Δήμος διαθέτει οικονομική σταθερότητα και αντοχές.

Οι υποχρεώσεις προς προμηθευτές παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, περίπου στο 1 εκατομμύριο ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι οι υπηρεσίες εκκαθαρίζουν και πληρώνουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους. Οι υποχρεώσεις από φόρους αφορούν κυρίως τον φόρο εισοδήματος, ο οποίος λογιστικά εγγράφεται έως 31/12/2023 αλλά καταβάλλεται στην επόμενη χρήση.

Δεν υπάρχουν οφειλές προς ασφαλιστικούς οργανισμούς, ενώ ο Δήμος δεν έχει δανειακές υποχρεώσεις, πέραν του χρηματοδοτούμενου δανείου του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» το οποίο συνδέεται με αναπτυξιακά έργα που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα.

Αυτό δίνει στον Δήμο μεγαλύτερη ευελιξία και ασφάλεια για το μέλλον. Αυτή η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστούμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί Δήμοι της χώρας, οι οποίοι αγωνίζονται να καλύψουν ακόμη και βασικές λειτουργικές τους ανάγκες με τη λήψη δανείων.

Το 2023 τα έσοδα παρουσιάζουν αύξηση περίπου δύο εκατομμυρίων ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέξαμε να αξιοποιήσουμε αυτή τη δυνατότητα. Επιλέξαμε να διατηρήσουμε τη μείωση κατά 50% στα τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού για όλες τις κατοικίες και τη μείωση κατά 20% για όλες τις επιχειρήσεις.

Ήμασταν από τους λίγους δήμους σε ολόκληρη την Ελλάδα που προχωρήσαμε σε τέτοιες γενναίες μειώσεις, προκειμένου να στηρίξουμε τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις που δοκιμάζονταν από την ακρίβεια, τον πληθωρισμό και τις επιπτώσεις της πανδημίας.

Με αυτή την επιλογή επιστρέψαμε μέρος των δυνατοτήτων του Δήμου στην κοινωνία. Παράλληλα, συνεχίσαμε να στηρίζουμε κοινωνικές ομάδες και δημιουργήσαμε νέα κατηγορία ελάφρυνσης για τις τρίτεκνες οικογένειες με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.

Οι επιλογές αυτές είχαν σημαντικό κόστος για τα οικονομικά του Δήμου. Οι απώλειες εσόδων από τις μειώσεις και τις απαλλαγές στα δημοτικά τέλη υπολογίζονται περίπου στα 2,5 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε σχέση με τα έσοδα που θα μπορούσαν να εισπραχθούν εάν τα τέλη παρέμεναν στα προηγούμενα επίπεδα.

Όμως ήταν μια συνειδητή πολιτική απόφαση, να στηρίξουμε τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την τοπική οικονομία σε μια περίοδο που η ακρίβεια και η ενεργειακή κρίση επιβάρυναν την καθημερινότητα όλων. Για εμάς, η οικονομική σταθερότητα δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Αποκτά αξία όταν μετατρέπεται σε στήριξη της κοινωνίας και σε καλύτερες υπηρεσίες προς τους πολίτες.

Από την άλλη πλευρά, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι ένα σημαντικό μέρος των δαπανών προέρχεται από παράγοντες που δεν ελέγχονται από τους ίδιους τους Δήμους. Η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, η γενικότερη ακρίβεια, οι αυξήσεις στις τιμές των υλικών και των υπηρεσιών, οι επιβαρύνσεις από τον ΦΟΔΣΑ και κυρίως η επιβολή του τέλους ταφής έχουν δημιουργήσει μια νέα οικονομική πραγματικότητα για όλους τους δήμους της χώρας.

Το τέλος ταφής, όπως έχουμε επισημάνει πολλές φορές, αποτελεί μία ιδιαίτερα άδικη επιβάρυνση για τους Δήμους και κατ' επέκταση για τους δημότες, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν για προβλήματα και καθυστερήσεις που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι αλλά οι διαχρονικές καθυστερήσεις του κράτους στον σχεδιασμό της διαχείρισης απορριμμάτων.

Ταυτόχρονα, η συνεχής απώλεια προσωπικού λόγω συνταξιοδότησης —15 εργαζόμενοι αποχώρησαν το 2023— και η μη αναπλήρωσή τους αποδυναμώνουν σταδιακά τις δημοτικές υπηρεσίες. Η μείωση του μόνιμου προσωπικού σε ένα τουριστικό δήμο, όπως ο Δήμος Κω, με τις ανάγκες να αυξάνονται συνεχώς, δυσκολεύει τον προγραμματισμό και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών μας.

Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση με ανθρώπινο δυναμικό και πόρους, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Για το 2023 οι δαπάνες που αφορούσαν αποκλειστικά την παροχή ανταποδοτικών υπηρεσιών καθαριότητας ανήλθαν σε περίπου 7,9 εκατομμύρια ευρώ.

Παρά τις δυσκολίες αυτές, ο Δήμος Κω συνεχίζει να επενδύει στο μέλλον του τόπου μας. Μέσα στο 2023 πραγματοποιήθηκαν επενδύσεις ύψους περίπου 4,37 εκατομμυρίων ευρώ σε έργα και παρεμβάσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και δημιουργούν προοπτικές για τα επόμενα χρόνια.

Ενδεικτικά αναφέρω τις συντηρήσεις σχολικών κτιρίων, τις ασφαλτοστρώσεις οδών στη Δημοτική Ενότητα Δικαίου και στην περιοχή Λινοποτίου μέσω χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, καθώς και την προσαρμογή των λειτουργούντων Δημοτικών Βρεφονηπιακών Σταθμών στις απαιτήσεις του νέου θεσμικού πλαισίου, μεταξύ άλλων. Κλείνοντας, θεωρώ ότι ο ισολογισμός του 2023 αποτυπώνει τρία βασικά συμπεράσματα.

Πρώτον, ότι ο Δήμος Κω παραμένει οικονομικά σταθερός και αξιόπιστος. Δεύτερον, ότι παρά τις δυσμενείς συνθήκες συνεχίζει να στηρίζει έμπρακτα την κοινωνία με πολιτικές ανακούφισης των πολιτών και των οικογενειών.
Και τρίτον, ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ουσιαστική στήριξη από την Πολιτεία, με περισσότερους πόρους και προσωπικό, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στον κρίσιμο ρόλο που επιτελεί. Γιατί ένας ισχυρός Δήμος δεν μετριέται μόνο από τα οικονομικά του μεγέθη. Μετριέται από τη δυνατότητά του να βρίσκεται δίπλα στον πολίτη, να στηρίζει την κοινωνική συνοχή και να δίνει λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων.

Για όλους αυτούς τους λόγους, σας καλώ να υπερψηφίσουμε τον ισολογισμό του οικονομικού έτους 2023.